Sai lầm nếu để người Việt dễ dàng mua ôtô

Thu nhập chưa tương xứng để sở hữu ôtô, cho dù có những gói kích cầu của Chính phủ, thì cũng dẫn đến rất nhiều hệ quả. 

Đọc bài về hệ quả của Thái Lan sau thời gian phát triển nóng ôtô mới thấy chính sách hạn chế xe ở Việt Nam là đúng đắn. Nếu không kìm hãm, Việt Nam cũng sẽ rơi vào tình trạng tương tự Thái Lan, thậm chí còn bết bát hơn. 

Trước hết, để người dân có thể mua ôtô, những thuế phí, lệ phi phải giảm xuống. Nhưng đó mới chỉ là một phần, dù có bỏ hết thuế phí thì giá xe vẫn còn cao hơn rất nhiều so với thu nhập trung bình của người Việt. Do đó cần có chương trình kích cầu bằng cách hỗ trợ cho vay hoặc thu nhập. 

Lấy ví dụ chiếc Toyota Camry ở Thái Lan giá 40.723 USD, thu nhập bình quân đầu người là 5.779 USD, trong khi giá xe ở Việt Nam cao hơn, mức 49.944 USD, nhưng thu nhập lại thấp hơn, chỉ là 1.910 USD. Nếu không ăn tiêu, người Thái mất 7 năm để mua xe, còn người Việt là 26,1 năm. Như vậy nếu làm phép tính đơn giản, muốn người Việt mua được xe dễ dàng như người Thái, cần gói kích cầu gấp gần 4 lần những gì mà chính phủ Thái làm năm 2011. 

Nhưng kích cầu đi cùng với bội chi ngân sách, đồng thời vì giảm thuế nên thu giảm, từ đó dẫn tới thâm hụt ngân sách là điều dễ hiểu. Để bù vào khoản này, lại phải tăng thuế phí ở đâu đó, kết quả như nhau. Khi chính phủ không có tiền để hỗ trợ ngân hàng cho vay, thì không ngân hàng nào dám cho người dân vay tiền lâu dài để mua xe một cách dễ dàng cả. 

Khi chính phủ không còn nhiều tiền, thì đồng nghĩa với việc không có vốn đầu tư vào hạ tầng giao thông. Vậy cứ mua xe ồ ạt, rồi không có đường đi, thì có phải là cách hay? Những người trọng lý thuyết "có gà thì có trứng", cứ có xe sẽ phải có đường chắc hẳn không thích điều này. 

Dù mong ước ôtô, nhưng cần nhìn nhận thực tế và công bằng. Phát triển ồ ạt thời gian đầu, rồi đến lúc vỡ, xuống dốc không phanh như nền công nghiệp ôtô Thái Lan hiện nay, thì ảnh hưởng trực tiếp đến người lao động. Đơn cử, một hãng xe giảm nửa công suất, đã có rất nhiều công nhân thất nghiệp. 

Như vậy các bạn muốn đi ôtô, thì tốt nhất nên làm việc chăm chỉ, mang nhiều ngoại tệ về cho đất nước, đẩy thu nhập của mình lên. Khi đó khoảng cách đến giá xe sẽ không còn xa, cơ hội sẽ hẹp lại, mọi thứ đều có con đường phát triển tuần tự của nó, không thể đốt cháy giai đoạn.

Giấc mơ ôtô cách đây 30 năm

Chỉ cần nghe tiếng xe từ xa vọng lại là ba chân 4 cẳng chạy ra để nhìn, nhiều khi chỉ hít được khói của xe là đã mãn nguyện lắm rồi.

Bài viết "Người Việt không dám mơ ôtô vì thuế chồng thuế" của độc giả Hoàng Gia Thành gợi lại ký ức tuổi thơ tôi.

Quê tôi ở xa Trung tâm thành phố, thỉnh thoảng mới có một chiếc xe hơi chạy qua, được nhìn thấy ôtô và ngửi mùi xăng của nó mới thích thú làm sao. Vào buổi trưa hè, khi đang lơ mơ ngủ bỗng nghe tiếng ì ì vọng lại biết có ôtô đi vào đường làng, tôi bật dậy chạy ra.

Nhà cách đường hơn trăm mét nhiều khi chạy ra đến nơi chỉ nhìn được ít khói bụi quấn đằng sau nhưng vô cùng phấn khích, cùng với lũ bạn như tôi thi nhau ngửi khói.

Có thể bây giờ mọi người nghĩ sao lại như vậy nhưng chuyện hoàn toàn có thật cách đây hơn 30 năm. Bây giờ tôi cũng đã có ôtô nhưng luôn nhớ những kỷ niệm đã qua, mong giá ôtô được về gần giá trị thực để mọi người đều có xe để làm phương tiện đi lại.

Giấc mơ xe đạp thời bao cấp và xe hơi ngày nay

Thời bao cấp khó khăn, khi mà cái xe đạp cũng là mơ ước mà không phải ai cũng thực hiện được.

Để chia sẻ quan điểm của tác giả bài "Người Việt không dám mơ ôtô vì thuế chồng thuế", tôi xin kể một câu chuyện có thật về thời bao cấp.

Một buổi sáng ở cơ quan, đã hơn một tiếng từ lúc kẻng đầu giờ, thậm chí mấy anh ra uống nước chè, hút thuốc ngoài quán vỉa hè cũng đã về phòng lấy tài liệu ra để lên bàn thì một chị vẫn chưa đến.

Chuyện này khi ấy thực ra cũng bình thường, ai chả đi làm muộn vài lần nên mọi người cũng không để ý đến nhiều trừ đồng chí trưởng phòng là có vẻ khó chịu một chút vì không được báo trước. Một lúc sau bỗng ngoài cổng cơ quan vang lên tiếng khóc khi thì nức nở, khi thì nghẹn ngào. Mọi người nhìn ra hóa ra chị cán bộ phòng mình đang vừa khóc vừa đi vào.

Cả phòng sửng sốt nhìn nhau giây lát rồi cùng đón chị vào phòng hỏi chuyện gì đã xảy ra. Chị ta chắc còn quá đau khổ nên vẫn nức nở không nói lên lời chỉ thốt ra được mấy từ "...mất...mất rồi... mới mất sáng nay...". Mọi người cùng "À" một tiếng hiểu ra, hóa ra bà mẹ già của chị ốm đau mấy tháng nay mới mất sáng nay.

Mọi người lập tức đua nhau thể hiện sự quan tâm thông cảm, người thì hỏi thăm mất ở đâu lúc mấy giờ, người thì an ủi dù sao cụ đã hơn 70 cũng là thọ rồi, đa sối khuyên cố gắng giữ gìn sức khỏe... Chị cán bộ vẫn còn khóc tức tưởi vả lại mọi người hỏi dồn dập không chen được lời nào và cũng chưa biết trả lời ai trước cho đến khi anh trưởng phòng bước đến đĩnh đạc hỏi: "vậy là cụ nhà mới mất, bao giờ thì chị xin nghỉ để tổ chức tang lễ?".

Lúc đó chị ta mới bình tĩnh lại một chút, tạm ngừng khóc trả lời: "Không phải mẹ em, mẹ em vẫn còn, chỉ có cái Phượng Hoàng là bị mất thôi". Mọi người cùng ồ lên. Hóa ra cái xe đạp Phượng Hoàng của Trung Quốc mà chị đã bốc thăm trúng được mua phân phối 4 năm trước, sáng nay đã bị mất cắp!

Ôtô chạy qua đường ngập nước thế nào cho lịch sự?

Chạy nhanh qua vũng nước thì hắt hết vào người đi xe máy, mà chạy chậm thì nguy cơ chết máy rất cao.

Qua vũng nước trời mưa lớn, ôtô thường bị nhìn với ánh mắt hằn học, nếu đều ga lao qua, tạo sóng, hắt ướt người đi xe máy. Vậy phải làm sao?

Tôi không nói những tài xế xấu tính, coi thường người khác, vì đi qua những vũng nước nông, nhưng vẫn phóng ào ào, không biết rằng những người đi xe máy đang chịu thiệt. 

Hoàn cảnh éo le tôi muốn nhắc đến, là gặp những đoạn đường hẹp, nước sâu, chỉ còn cách cùng xe máy chạy qua, không thể tránh đường khác, cũng không thể đứng đợi. 

Lúc này, nếu áp dụng quy tắc về số thấp, giữ đều ga để qua, chắc hẳn sẽ tạo sóng mạnh, hắt ướt, thậm chí làm ngã người đi xe máy. Nhưng nếu không, khả năng chết máy vì nước và ống xả là rất cao. Vậy dùng cách nào để vừa là một tài xế lịch sự, vừa để không xảy ra hậu quả cho xế yêu? 

Tài xế Việt có thói quen chỉ trích?

Thay vì đóng góp ý kiến để xây dựng nét đẹp văn hóa giao thông tốt hơn, phần lớn tài xế Việt chỉ trích người khá cho hả hê, trong khi chính mình cũng mắc lỗi.

Đọc bài viết về đạp nhầm chân ga, tôi thấy trong tất cả các bình luận của độc giả, may chăng đếm được trên đầu ngón tay những bình luận có nội dung mang tính xây dựng. Ai cũng cho rằng bài viết là ngụy biện, rằng tôi giỏi, tôi có kinh nghiệm thì không bao giờ đạp nhầm chân ga. 

Trước hết bài viết đó rõ ràng không mang tính chỉ trích cá nhân, hay đổ thừa cho hoàn cảnh. Dựa trên những bằng chứng, số liệu khách quan ở hai đất nước có truyền thống lái xe là Nhật và Mỹ để phân tích. Đồng thời, bài viết chỉ ra tâm lý của người đạp nhầm chân ga, họ rơi vào trạng thái nào khi đạp nhầm như thế.

Tôi không tìm thấy chỗ nào đổ lỗi cho tài già hay tài trẻ, người non kinh nghiệm hay giàu kinh nghiệm. Các bạn nên nhớ, tâm lý thì ai cũng như nhau, đều có lúc này lúc kia. Còn tâm lý đa phần các tài xế Việt là đọc, bình luận tiêu cực phủ đầu, mà không suy xét, liệu có khi nào mình cũng rơi vào hoàn cảnh tương tự? 

Không chỉ ở bài đạp nhầm chân ga này. Trong khá nhiều bài viết trên diễn đàn Xe, phê phán những tính xấu của tài xế Việt, không hiểu vì lý do gì các bạn vào nhảy dựng lên phản đối. 

Ví như vượt đèn đỏ 5 giây, rất nhiều người vào nói rằng, tôi có lý do vì nếu không vượt, đằng sau bấm còi; nếu không vượt thì sẽ tắc đường tại ngã tư; vượt vì trời quá nắng... Hay nhỉ, các bạn đổ lỗi cho những thứ vô cùng chủ quan, vậy cứ theo ý thích cá nhân là làm sai luật sao?

Tôi đã gặp những trường hợp, khi chia sẻ trên facebook, kể chuyện cho bạn bè nghe thì ra rả rằng hôm nay có người tạt đầu mình, có người chạy lấn làn, quá tốc độ... Nhưng đến khi tôi ngồi cùng xe họ, thì cũng chẳng khác gì những người kia, vậy chỉ trích để làm gì?

Vấn đề các độc giả đưa ra là để mọi người cùng thảo luận, góp ý những biện pháp cho tốt hơn, chứ không phải để cùng ngồi chê nhau, dìm giao thông Việt Nam xuống. Đạp đổ thì ai cũng làm được, xây dựng mới khó.

Đặt biển báo giao thông không phù hợp, trách nhiệm của ai?

Ở một vài nơi có những điểm đặt biển bất hợp lý, không phù hợp với thực tế, dẫn đến tai nạn, hay vô tình đưa người tham gia giao thông vi phạm luật.

Là người tham gia giao thông tôi nhận thấy việc đặt biển báo, vạch kẻ đường, dải phân cách tại Hà Nội về cơ bản là hợp lý, góp phần hạn chế ùn tắc, giảm thiểu tai nạn giao thông. Tuy nhiên ở một vài nơi còn những điểm bất hợp lý.

Mới đây anh bạn tôi đi từ Hải Dương ra Hà Nội trên tuyến Quốc lộ 5, đến khu vực lối lên cầu Thanh Trì giao với đường 5 thì được đồng chí cảnh sát giao thông yêu cầu dừng xe, mời xuống và thông báo rằng xe đi sai làn đường (mức phạt từ 800.000 đến 1,2 triệu đồng và giữ bằng một tháng).

Đồng chí cảnh sát giao thông chỉ vào biển báo (biển chỉ dẫn phân làn ôtô con, xe khách, xe tải, xe máy, rất tiếc là có ảnh) và giải thích rằng, anh chỉ được đi trong vạch đứt vì trên biển có quy định đối với từng loại phương tiện (trích không nguyên văn).

Qua quan sát thấy rằng mật độ phương tiện tham gia giao thông trên đoạn đường này khá đông, phần lớn là xe con, đường lại hẹp, do đó việc đặt biển báo phân làn như đã nêu trên đoạn đường này của cơ quan chức năng. Theo cá nhân tôi là chưa được khảo sát nghiêm túc, chưa đánh giá kỹ lưỡng về tính khả thi, tính phù hợp trong thực tế dẫn đến những vi phạm đương nhiên khi phương tiện chuyển hướng về phía phải hoặc nhường đường cho xe xin vượt…

Vì vậy cần có những nghiên cứu cụ thể, xác định trách nhiệm rõ ràng. CSGT không trực tiếp cắm biển báo nhưng có thể đề xuất với Sở GTCC để khắc phục, tránh hiện tượng lỗi ngày càng lớn. 

Chúc các bạn lái xe an toàn và rút kinh nghiệm từ bài học thực tế trên.

Những điều cần nhớ khi lái xe số tự động đường đèo

Tùy vào độ dốc và sự quanh co, thời tiết, sương mù, tầm nhìn, mật độ xe tham gia giao thông, cần chạy tốc độ sao để đảm bảo an toàn và xử lý tình huống bất ngờ.

Bài viết sau, có thể có nhiều người đang lái xe AT quan tâm về việc đi đường đèo dốc. Các bạn có nhiều kinh nghiệm xin bổ sung và chia sẻ, để mọi người lái xe được an toàn.

Đầu tiên, các bạn cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng của nhà sản xuất trước khi dùng!

Những xe số tự động của các hãng, ngoài vị trí của cần số được bố trí gần như giống nhau (P, R, N, D), còn có các số “tay”có thể là (3), (2), (1) hoặc (D3), (D2), (L), hoặc(L2),(L) hoặc (M+/-) tùy vào thiết kế các dòng xe khác nhau. Với xe thiết kế M+/- thì có thể chọn số trong toàn dải số (dành cho người lái xe AT, nhưng vẫn muốn có cảm giác vào số như số sàn), thay vì loại kia chỉ chọn các số thấp (1, 2, 3).

Các số tay này chỉ để dành cho chạy đường đèo dốc hoặc gặp các đoạn đường gập ghềnh, đường xấu. Lời khuyên là, dù vào một ngày thời tiết đẹp và mật độ giao thông thông thoáng, thì cũng không nên chạy quá tốc độ 50 km/h.

Khi lên đèo

Khi gặp dốc, vẫn để nguyên D như chạy đường bằng, xe sẽ tự động chuyển số hợp lý theo tính toán của ECU (Electronic Central Unit) dựa trên vị trí bướm ga và tốc độ xe.

Xuống đèo

Qua đỉnh dốc, thay vì cần số vẫn giữ nguyên D (xe sẽ lao nhanh dần tùy vào độ dốc, bạn sẽ phải đạp hay nhấp phanh liên tục, dẫn đến có thể cháy phanh, thì rà phanh để tốc độ xe khoảng 40-50 km/h, kéo cần số về D3 (hay L2) hay M- (M+/-) thao tác như số sàn.

Tuy nhiên, để chuyển số phù hợp, nó còn được kiểm soát bằng ECU, kiểm tra tốc độ xe hợp lý, tránh ép ga ép số, cũng như để ngăn động cơ không bị quá tốc, hộp số tự động sẽ không giảm số khi bạn gạt cần số về D- khi đang lái xe với tốc độ cao. Lúc này độ dốc (thế năng) sẽ là động lực kéo xe, còn động cơ sẽ làm nhiệm vụ phanh hãm.

Tiếp tục, để hờ chân phanh, nếu tốc độ xe vẫn chạy nhanh hơn tốc độ mà bạn cảm thấy không an toàn (>50 km/h), thì kéo cần số về D2 hay L hay M-. Chừng nào tốc độ xe trong khoảng 40-50 km/h mà không cần ga, không nhấp phanh (chỉ để hờ chân phanh), thì coi như bạn đã chọn số phù hợp với độ dốc của đường đèo.

Xe cứ thế xuống đèo, còn bạn chỉ để hờ chân phanh và quan sát đường. Chỉ khi cần thiết thì mới nhấp hanh hay phanh để dừng. Người ta gọi đây là chế độ phanh bằng động cơ.

Tuy nhiên ở những đèo dốc mà đoạn lên/xuống dốc ngắn, lên xuống liên tục, thì bạn nên về số “tay”, và áp dụng như xe số sàn, nghĩa là “lên số nào thì xuống số đó”, để không phải thao tác cần số nhiều, cứ lên dốc phải đẩy cần số về D, xuống lại kéo về D3 hay D2.

Chú ý trên các đoạn đường đèo vì tầm nhìn kém, bạn phải tuân thủ an toàn giao thông, tuyệt đối không được vượt ẩu (cho dù phải bò sau xe tải, thì bạn vẫn phải kiên nhẫn theo mà không được liều lĩnh vượt ở các đoạn không cho phép, hay không thể quan sát).

Trên các cung đường gập ghềnh, xấu cũng vậy, được đoạn nọ thì mất đoạn kia, liên tục xen lẫn nhau, thay vì cứ để D thì xe sẽ tự động chuyển số liên tục tùy vào đoạn xấu tố tmà bạn đạp ga, làm cho hộp số phát nóng hơn, cũng không thể đi nhanh hơn, thì bạn chuyển về số tay D3/D2 hay M-. Lúc này xe chỉ chạy ở một số cố định phù hợp với tốc độ ước lượng của bạn trên đoạn đường đó.

Chúc các bạn lái xe an toàn!

Xe hơi không còn xa vời người Việt

Trước kia ôtô là công cụ khoe khoang độ giàu có, để oách với người, giờ đây xe chỉ là phương tiện cho cuộc sống.

"Người Việt ồ ạt sắm xe hơi trong 2015", đúng là ồ ạt thật, mà nếu so với 15-20 năm trước, chắc phải dùng từ trận bão, hay cuồng phong. Tôi may mắn, cũng nằm trong số những người đang theo nhau ngồi trong chiếc hộp bốn bánh đó.

Chỉ là một chiếc sedan cỡ nhỏ, nhưng đó cũng là những tích lũy từ cố gắng, mồ hôi công sức của vợ chồng tôi. Mua được chiếc xe nhỏ khi gần 30 tuổi, cái cảm giác cầm chìa khóa, chĩa về phía xe, đeo kính đen, bấm cái "tít" phê pha không gì sánh nổi. 

Nhưng sao tôi không còn thấy cái cảm giác mình đạt được điều gì đó như từ trời cao rơi xuống, kiểu như người sống trong hang tối nhìn thấy ánh hào quang phía cửa hang sau bao ngày lầm lũi. Đó là cảm giác của tôi 17 năm trước. 

Lúc ấy tôi là một cậu nhóc học sinh đầu cấp hai trường làng. Từ khi sinh ra đến lớn chỉ biết đến phố huyện là xa hoa nhất, nơi có cửa hàng tạp hóa to, có cái hiệu sách to và cả quán bán thịt lợn cũng to hơn nhiều cái sạp ở chợ quê tôi. 

Người trên huyện đi toàn xe đạp đẹp, người giàu hơn chạy Cub 79, 81, 82 hay DD đỏ, nhưng ôtô thì tuyệt nhiên không có. Nhưng có một lần, tôi khiến bọn trẻ con phố huyện phải mắt tròn mắt dẹt, trầm trồ, rỏ dãi ngưỡng mộ vì ngồi trong một chiếc ôtô, chiếc ôtô đúng nghĩa. 

Đó là vào một ngày giữa thu, họ nhà tôi có đám giỗ rất to, và chiếc xe của ông chú họ xa từ Hà Nội về, xuất hiện trước mắt tôi như phi thuyền của người ngoài hành tinh. Có lẽ cảm giác choáng ngợp chiếm hết con tim và trí óc, hoặc cũng vì quê mùa quá, khiến tôi đến bây giờ vẫn không thể nhớ đó là xe hãng gì, chỉ biết nó đen, dài, mà người ở quê hay gọi là xe "đít vịt", sau này lớn mới biết đó là dòng sedan. 

Vài năm sau đó, tôi được theo ông ra Hà Nội chơi, và ghé lại nhà chú họ. Thì ra không chỉ ở quê, mà ngay cả giữa thủ đô, chiếc ôtô đó vẫn khiến mọi người ngưỡng mộ. Rong ruổi khắp các con phố Hà thành, lượng xe hơi tôi vẫn đếm nhẩm được mà không bị lẫn. 

Lúc đó, ôtô định nghĩa bằng đẳng cấp, giàu có, và rất "oai", tự tin với đời, tinh vi với người. Những thứ như động cơ gì, hãng nào, giá bao nhiêu tiền, cảm giác lái thế nào chắc chắn chưa nằm trong từ điển của mỗi người. Vì sao à? Vì cái sướng khi có ôtô còn chưa hết, tâm trí đâu mà quan tâm những thứ khác.

Nhưng đến nay, chắc cũng không còn nhiều cậu nhóc phải rửa thật sạch đôi dép nhựa bị rách mõm để bước lên xe hơi như tôi của 17 năm trước. Không ít thì nhiều, chúng được thấy ôtô nhiều hơn, được ngồi lên xe một vài lần, chí ít cũng là chiếc xe đò, hay xe taxi. 

Ngày nay mua xe, ra đường cũng không ai còn nhìn mà trầm trồ ngưỡng mộ. Có thể họ chỉ trỏ, nhưng là để thảo luận với nhau, những câu đại loại "xe này gần tỷ đấy", "con này hai chấm năm", "em này chạy phê lắm, đạp cái dính lưng ông ạ, tôi lái thử rồi"...

Người Việt dần giàu lên, vấn đề chuyển từ "mua được ôtô" dần thành "mua được ôtô nào", vì có quá nhiều sự lựa chọn, cho đủ mức giá, đủ công năng. Người trung niên phải thích sự trung tính, bền bỉ của Toyota. Người trẻ thì thích nét uyển chuyển của Mazda, hay nội thất đầy công nghệ, cảm giác lái chính xác của Honda. 

Ở đẳng cấp cao hơn, khách hàng giàu có bàn nhau đi đứng, ăn mặc, nói chuyện thế nào để hợp với phong cách những chiếc xe sang Mercedes, BMW, Audi, Porsche, Land Rover đang sử dụng. Ôtô không còn là phương tiện để khoe mẽ, chứng tỏ bản thân, mà trở thành công cụ phục vụ cuộc sống.

Tôi luôn phấn đấu, chăm chỉ làm việc cật lực để tích lũy được tiền mua xe hơi, để tránh mưa nắng, để con cái không khổ sở, để cuộc sống tốt lên từng ngày. Còn bạn, bạn có muốn mua ôtô?

Lái xe Việt Nam giỏi nhất thế giới?

Đạp mạnh ga, anh lách qua phải, không được rồi, phía trước là chiếc xe máy đang chạy lừ đừ, người điều khiển xe thì đang nghe điện thoại.

Nếu có ai đó hỏi tài xế ở đâu giỏi nhất thế giới, tôi sẽ không ngần ngại mà trả lời, đó là Việt Nam! Các bạn không tin à, để tôi chứng minh nhé.

Một ngày mới bước chân ra đường, gió mơn mát, nắng vàng nhẹ hắt hiu, trải ngập con phố, quyện vào đó là bản hòa ca của đủ thứ âm thanh từ tiếng máy nổ, tiếng rao báo, tiềng còi xe hồi dài, hồi ngắn, như những trường ca bất hủ.

Bánh xe máy đầu tiên vừa ló ra khỏi ngõ, xe phải khựng lại ngay lập tức, vì chiếc taxi đang lùi trên đường một chiều bắt khách. Rất nhanh chóng, tôi đánh lái, xốc ga, bật sang hướng khác, tránh cú tấn công bằng "mông" của chiếc taxi 7 chỗ to lớn.

Vừa rồi là một điểm cộng cho phản ứng nhanh nhạy mà chỉ có tài xế Việt mới có cơ hội trải nghiệm, luyện tập thường xuyên. Hòa vào dòng người trên phố, không cần những huấn luyện viên, ai cũng được trải qua những bài tập phanh gấp, đánh lái, tăng tốc, về số khắc nghiệt như trong đường đua.

Chiếc ôtô màu trắng, phía trong là một thanh niên khoảng 30 tuổi, đeo kính đen, tóc dựng đứng sành điệu, nhưng có vẻ hơi vội, khi anh không có ý định đi chung dòng lưu thông.

Bám sát đuôi chiếc SUV màu đỏ phía trước do một phụ nữ cầm lái, anh chàng sành điệu chờ khoảng trống để vượt lên. Đây rồi, cơ hội tới. Đạp mạnh ga, anh đánh vô-lăng lách qua phải, ép những chiếc xe máy khác vào sát lề đường, nhưng ngay lập tức anh lại phanh gấp vì phía trước là chiếc xe máy của một cô nàng đang chạy lừ đừ, một tay lái xe, một tay nghe điện thoại. 

Không chỉ phản ứng nhanh, tài xế Việt cũng còn được luyện tập phán đoán giỏi, khả năng đọc tình huống thượng thừa. Đang đi làn ngoài cùng bên phải, xe máy bỗng dưng chuyển hướng, tạt đầu ôtô đánh "xoẹt", rẽ vào vỉa hè mua gói xôi ăn sáng. Dừng ở ngã tư là không có quy định làn nào rẽ, làn nào đi thẳng, đứng loạn cả, hên xui thôi, phán đoán cho kỹ nếu không muốn húc vào đuôi người đi t trước. 

Chỉ từng ấy kỹ năng, mỗi buổi sáng 30 phút, buổi chiều 30 phút là quá đủ đề tài xế Việt đối phó với mọi tình huống giao thông, những thứ không thể có được nếu điều khiển giao thông quy củ tới nhàm chán ở nước khác. Ở nước khác, đi thẳng là đi thẳng, rẽ là rẽ, đèn đỏ là dừng, ôtô bên ngoài, xe máy bên trong... cứ như thế thì làm sao tài xế lên tay được. Đó, thế nên tài xế Việt Nam giỏi nhất thế giới là đúng rồi còn gì nữa?

Giao thông Việt Nam không khác gì một trận bóng

Một anh điều khiển chiếc SUV bất ngờ tạt vào làn giữa, mặc dù tất cả đang trật tự xếp hàng và đi đúng làn, anh ta lấn làn tạt trái, tạt phải, nhưng đến nút giao phải phanh gấp vì gặp phải "xe buýt".

Tại giờ cao điểm, tất cả các xe đang trật tự xếp hàng, từ từ lăn bánh trên đúng làn của mình, bỗng bất ngờ từ làn trong cùng theo chiều đi, một anh xe SUV không rõ biển xanh, đỏ hay trắng như một hậu vệ cánh, xẻ dọc đường biên với một tốc độ đầy cơ bắp và khuôn mặt toát lên vẻ khôn lỏi với cái đầu nghiêng 23 độ 5 thật đáng ghét...

Anh ta tạt cánh vào trung lộ (làn giữa), đảo như Ronaldo, rồi sang làn trái càn lướt một hồi để rồi tiếp tục đi thẳng về đích. Nhưng cho dù có khôn ngoan, anh ta cũng không lại được với Giời! Đến nút giao nhỏ hẹp - "cấm địa" của đối phương, hậu vệ mệnh danh "chém đinh chặt sắt" là xe buýt đi từ chiều ngược lại, quẹo về bên trái ở ngã tư, như đã biết trước tình huống, nên ra đòn cắt ngang mặt anh, khiến anh ta phải phanh gấp...

Thế là một loạt xe ở phía sau bám đuôi xe SUV phải bất đắc dĩ nhảy theo vũ điệu "Gangnamstyle", bởi kích hoạt ABS tức là chấp nhận kiểu nhảy ngựa. Rất may cú dồn toa không ai "hôn" ai, không ai đạp nhầm chân ga, chứng tỏ tay lái của tài xế Việt đã được tôi luyện, "trưởng thành trong chiến đấu". Nếu không thì chả biết ai đền ai, cãi nhau bằng chết!

Ít tài xế Việt quan tâm đến 'thú vui lái xe'

Ban đầu mua xe, họ chỉ chú ý đến bài toán kinh tế và nhu cầu đi lại, ít ai chú ý tới cảm giác lái sau vô-lăng.

Câu hỏi của độc giả Đức Tâm "Gia đình 4 người mua ôtô nào giá tầm 100 triệu đồng?" rất nhiều người quan tâm. Đây cũng là bài toán kinh tế và nhu cầu đi lại, còn một điều quan trọng nữa mà tôi thấy ít ai đề cập tới đó là "thú vui lái xe".

Bạn có thể lái xe dạo quanh ngoại thành một vòng, cảm giác đó thú vị lắm. Tôi mới mua chiếc xe chỉ với 60 triệu thôi và quyết định chi thêm 20 triệu nữa để nâng cấp. Phần nữa là tôi thích tìm tòi học hỏi nên cũng biết sửa các bệnh lặt vặt. Nói chung, khi đi xe dù cũ hay mới bạn vẫn phải biết xử lý một chút.

Tôi chăm sóc cho chiếc xe từng cen-ti-mét một và cảm thấy rất thích thú. Nói thật bây giờ nếu có tiền mua xe mới thì tôi cũng không mua. Tôi có cái xưởng cơ khí nên có đầy đủ đồ nghề để sửa chữa, đó là điểm thuận lợi. Nhưng các bạn muốn thì các bạn phải gia nhập một câu lạc bộ xe hơi nào đó. Họ tổ chức đi tham quan rồi chia sẻ kinh nghiệm và tự sửa.

Chúc mọi người có một chiếc xe ưng ý.

Ưu tiên bất thành văn khi tham gia giao thông ở Việt Nam

Thực tế, ngoài các loại xe ưu tiên, người tham gia giao thông còn phải nhường những đối tượng khác như một quy định ngầm.

Luật giao thông đường bộ và các văn bản pháp luật liên quan như Nghị định 109/2009 NĐ - CP, Thông tư liên tịch 04/2012/TTLT - BCA - BTC đều quy định rất rõ về xe ưu tiên, tín hiệu của xe được quyền ưu tiên. 

Bài viết không đi sâu phân tích nguyên nhân hay đề ra giải pháp mà chỉ nêu các hiện tượng được cho là bức xúc trong giao thông để mọi người cùng chiêm nghiệm.

1. Đầu gấu:
Đầu gấu - Dân anh chị - Dân xã hội là tên gọi chung của đối tượng giang hồ cộm cán, có thể đã vào tù ra khám như cơm bữa với các tội danh cướp, giết, hiếp... Người dân bình thường nhìn thấy những thanh/trung niên mặt mày dữ tợn, bặm trợn, đầu cạo trọc lốc hoặc húi cua, săm trổ xanh lè, loằng ngoằng các hình thù quái đản như: rắn, rết, ba ba, cá sấu thuồng luồng, rồng, phượng, đại bàng, hổ, báo... thì không ái ngại sao được. Dây vào là họa! Vậy, trong tham gia giao thông, gọi là "ưu tiên" cũng được, nhịn cũng được, miễn sao an lành.

2. Kẻ máu lạnh:
Đối tượng này chưa nhiều thành tích bất hảo, "số má" không bằng dân anh chị. Chúng đang "phấn đấu" và thường được thu nạp làm đàn em, trực tiếp ra tay hành động trong chuỗi tội ác bạo lực liên quan tới xã hội đen có tổ chức. Hình thức nhận dạng gần như "dân anh chị", nhưng chưa hoành bằng. Khó đoán và nguy hiểm hơn rất nhiều.

Có trường hợp khi va chạm giao thông, tài xế thấy đối tượng nhỏ con, mặt xanh màu da nhái, tưởng ngon ăn, nên túm cổ, túm tóc hăm doạ này nọ. Vâng, em biết lỗi, em xin lỗi, anh tha... Chưa hết câu, máu lạnh đã rút đồ nóng thủ từ trước trong người ra đâm thun thút vào tài xế "to còi" xấu số.

Đặc điểm của kẻ máu lạnh đã rút đồ là không bao giờ đâm một nhát. Đâm một nhát không có giá trị trong giang hồ, bạc nhược! Đã đâm là đâm liên tiếp, đâm chí mạng! Vì vậy các tài xế đừng nhìn đối tác có vẻ ngon ăn mà chủ quan bắt nạt. Chúng là những kẻ ngồi bệt, đi bằng vành; còn ta có gia đình hạnh phúc, ấm êm và sự nghiệp phía trước. Hãy giữ bình tĩnh, không nên sửng cồ, không nên giải quyết bằng nắm đấm.

3. Bày đàn:
Chúng là trẻ trâu, tóc xanh tóc đỏ, độ tuổi vị thành niên, trải khắp thành thị tới vùng quê, dễ bị a dua, kích động. Khi tham gia giao thông, chúng đi một mình thì ít manh động, nếu đi đông, nhất là đi cùng bạn gái thì máu iêng hùng theo kiểu chó đàn nổi lên, rất khó kiểm soát hành vi. Chúng sẵn sàng xông vào oánh hội đồng một cách vô thức. Người đi đường gặp bọn nghịch tử càn quấy này thì nên né, không nên chấp.

4. Thích ăn vạ:
Đối tượng này có ở mọi đội tuổi và không phân biệt giới tính. Chúng thường nghiện ngập bia rượu và hay mượn chén. Khi ngà say, bản chất "đầu bù, răng bựa", ngoạc mồm, cào người ăn vạ được thể hiện rõ nét nhất. Người lương thiện tham gia giao thông chắc chắn sẽ thua chúng. Tốt nhất chịu thiệt, nhường trước cho đỡ rách việc.

5. Xe khách, xe buýt, xe tải cỡ lớn:
Chỉ có hai từ: Tránh xa! Bà con đi xe máy càng nên tránh xa, nhường tuyệt đối, chớ bon chen! Ngay cả chiếc xe nhỏ gọn, nhưng không hiền lành như taxi, bà con cũng nên nhường.

6. Xe gắn phù hiệu:
Xe không thuộc sở hữu nhà nước (xe biển trắng) gọi nôm na là xe tư nhân. Mấy năm gần đây rộ lên phong trào gắn phù hiệu, kích thước bằng nửa tờ giấy A4 trên kính lái với đủ màu sắc xanh đỏ tím vàng, đủ chữ ABCD cùng Quốc huy, Quốc hiệu, Biểu trưng của ngành, tên đơn vị chủ quản.

Theo Luật thì chẳng xe tư nhân nào đeo phù hiệu được ưu tiên khi tham gia giao thông cả. Thực tế, có một số xe tư nhân mang phù hiệu công vụ, nhưng không phải là để ưu tiên đi quá tốc độ, ưu tiên đi vào đường cấm, đường ngược chiều, chạy ẩu..mà để các đơn vị làm nhiệm vụ trên đường tạo điều kiện công tác, cầu đường bến bãi không phải mất phí.

Còn lại những xe tư nhân mang phù hiệu là để gửi xe ở cơ quan hoặc yêu cầu an ninh trong các sự kiện như tham dự lễ thông xe, khánh thành công trình trọng điểm; Tham dự Lễ hội văn hoá; Tham dự sự kiện chinh trị... Phù hiệu loại này đều có tem chống giả của Bộ công an, có thời hạn, mặt sau ghi rõ "không có giá trị khi tham gia giao thông".

Thực tế, ngoài đường chúng ta thấy rất nhiều xe tư nhân "hơi bị lợi dụng" phù hiệu, đặc biệt là những phù hiệu do đơn vị chủ quản là cơ quan quyền lực cấp cho cán bộ nhân viên để họ được để xe trong những khu vực bảo vệ, được qui định trong cơ quan mình. Có những phù hiệu đã hết hạn từ năm hai nghìn không trăm lâu lắm, nhưng chủ nhân không trả lại hoặc không huỷ mà ép plastic, tiếp tục gìn giữ bảo quản như mới, hàng ngày vẫn treo lên kính lái ở vị trí trang trọng nhất, để làm gì?

Việc lạm dụng treo phù hiệu khi tham gia giao thông cũng như việc "khoe" quá lộ liễu mũ Công an làm hình thức "răn đe" hoặc qua đó có sự "nể nang, né tránh" của lực lượng thực thi nhiệm vụ trên đường có thể coi là "lợi dụng vị trí công tác", thậm chí "vụ lợi", gây bất bình đẳng trong tham gia giao thông.

Giấc mơ ôtô của tôi đã thành sự thật

Sinh con đầu, tôi lo cho vợ, cho con vì đi xe máy nắng mưa vất vả, chưa có tiền mua ôtô thì vợ lại bầu đứa thứ hai.

Là phương tiện giao thông cá nhân đã có hơn 100 năm lưu hành trên thế giới, vậy mà ôtô là phương tiện xa xỉ, là tài sản, là mơ ước của bao gia đình Việt Nam, trong đó có tôi.

Tôi là dân một tỉnh lẻ vào Sài Gòn học tập và sinh sống tại đây, từ thời đi học, tôi có phụ bưng bê tại nhà hàng, tiệm café tại một số quán lớn nên thường thấy khách chạy xe bốn bánh tới uống. Ôi...! Sao mà sang trọng, tiện lợi thế. Tôi thường ao ước sau này khi tốt nghiệp có việc làm sẽ nhanh chóng sở hữu cho mình một chiếc, tất nhiên không quan trọng nhiều về chất lượng và thương hiệu.

Sau khi tốt nghiệp một thời gian, tôi cũng may mắn tìm và phấn đấu cho mình một vị trí mà thường đi công tác xa, có xe hơi đưa đón kèm theo tài xế riêng. Có khi được đi cùng bác tài xế già trên Mazda, không biết đời bao nhiêu nhưng rất lướt, nội thật tương đối tốt, nhưng gầm hơi thấp không tiện cho đi vào khu vực đường xá sình lầy, mùa mưa.

Có khi lại vi vu cùng chiếc Ford Ranger hai cầu số sàn chạy không sợ địa hình và thời tiết, không gian nội thất rộng rãi rất phù hợi với người gần 1,8 m chân dài như tôi, mỗi khi tiếp khách có say ngoắc cần câu cũng cho người đưa về tới nhà mát mẻ, được nghe nhạc.

Dần dần những thích thú đó càng ngấm vào tôi bởi sự tiện lợi, sạch sẽ, an toàn. Sau này, tôi lấy vợ và không còn được đưa đón như trước, vì ra làm kinh doanh riêng. Cuộc sống khó khăn buổi ban đầu, mỗi lần chở vợ đi khám thai, chạy xe 15-20 km xuống Từ Dũ, ngày bình thường không sao, ngày mưa chỉ biết ngậm ngùi nhìn những chiếc xe hơi lướt qua mà lòng thèm thuồng, mắt cố gắng nhìn kỹ xem chủ nhân trong xe, khi đó càng thương vợ và đứa con phải đội mưa đi xe hai bánh, ướt át, lạnh, nguy hiểm.

Khi cái bầu lớn lên dần, khi đó càng khó khăn khi chở nhau mua sắm đồ cho con, hay đi chơi đâu đó. Vấn đề ở chỗ, mỗi lần đi về vợ chỉ nằm thở và lo lắng sợ không thấy thai nhi đạp trong bụng vợ. Sau này khi con chào đời, ước mơ có cái xe ôtô đúng nghĩa càng thôi thúc.

Cháu phải đi chơi cuối tuần công viên, đi xem lễ ngày chúa nhật, phải đi tiêm chủng, khám bệnh linh tinh của trẻ con. Quan trọng hơn nữa, lúc này nhu cầu công việc tôi phải đi xa trong ngày, nếu có cái xe hơi thì rất an toàn, chủ động thời tiết, sức khỏe đảm bảo để tiếp tục công việc. Để những cuộc hẹn khi tới nơi không trễ giờ vì thời tiết, và ướt như chuột hay mồ hôi nhễ nhại.

Giấc mơ vẫn chỉ là giấc mơ, chúng tôi lại có bầu bé thứ 2 khi đứa thứ nhất được 8 tháng. Lịch sử lại lặp lại như ngày xưa, nhưng nghiêm trọng hơn là gia đình chúng tôi sắp bốn người. Cái thai đứa thứ hai là con trai quá lớn, chúng tôi cùng trên một chiếc xe Win tương đối dài nhưng không đủ chỗ, thật là chật chội, mệt mỏi, lỉnh kỉnh khi chở theo nào là sữa, bỉm, quần áo, khăn khố, mũ bảo hiểm, đai đeo, thêm một cái võng cột sau khi đi đâu dài ngày, cái đó cũng là tác nhân suýt nữa gây tai nạn cho người khác vì sự cồng kềnh.

Điều gì sẽ xảy ra với gia đình tôi đây? Đứa thứ hai chào đời khi tôi và cái xe hai bánh kỷ niệm từ ngày yêu nhau đến giờ phải mang vác gấp 2 lần lúc ban đầu. Sự mất an toàn luôn rình rập gia đình tôi mỗi lần tham gia giao thông. Các câu hỏi luôn đặt trong đầu tôi.

Việc bắt đầu là tìm cho mình một chiếc xe phù hợp với công năng của gia đình tôi và quan trọng là phù hợp với túi tiền. Cùng đó là học lái xe và làm việc gấp đôi. Học ở trường, kết thân với thầy dạy để được truyền đạt nhiều kinh nghiệm hơn, đi thực tế hơn và học trên một số diễn đàn, thường xuyên giao lưu một số tài có kinh nghiệm, vì thế tay lái tôi cũng rất vững khi có bằng.

Cuối cùng thì tôi cũng tạm cho mình sở hữu chiếc xe Suzuki 550 kg, rất hữu ích cho gia đình bé nhỏ của tôi, mỗi khi đi đâu chỉ 10 phút là chăn chiếu, võng, sữa tã, bỉm, xe đẩy lên thùng xe và vi vu. Vợ và các con tôi mừng ra mặt, tiện lợi, không lo ngại thời tiết và rất an toàn, và có thể mở những bản nhạc cho các baby nhà tôi yêu thích.

Có người bạn tôi nói, sao không mua chiếc xe máy tay ga đàng hoàng chạy tắt ngang tắt ngửa, không phải lo đậu xe để chở vợ con. Tôi nói : “Trời ơi tôi đã gắn bó với xe máy mười mấy năm nay, tôi đang muốn bỏ nó đi ông lại kêu tôi đưa nó về, vấn đề là tôi nói đến an toàn và sẽ ý thức hơn khi điều khiển ôtô”.

Sau gần 1 năm cùng chiếc xe đó, chúng tôi được chuyển sang cái xe tải khác 800 kg, chiếc này hơn chiếc trước là chạy bớt giồng hơn, nặng xác hơn, có điều hòa nhiệt độ, cabin rộng rãi hơn, các con tôi có thề thoải mái nghe nhạc, thoải mái ngủ hay có thể ngắm đường phố xe cộ, và được ngắm mưa Sài Gòn.

Có chuyến chúng tôi đi Vũng Tàu còn chở thêm chiếc xe máy trên thùng, tới nơi buổi tối không phải thuê xe máy đi dạo phố biển, mơ ước, hạnh phúc bằng đó thôi là đã cho tôi và gia đình thêm nghị lực rồi. Nhiều lúc giở khóc dở cười khi bị giao thông tuýt lại thấy trong cabin quá nhiều em bé, các chú ấy cũng thông cảm lắc đầu cho qua.

Có lúc đi khám bệnh hay vào trung tâm thương mại, bảo vệ thấy mình đi xe tải hỏi giao gì và cũng phì cười khi thấy hoàn cảnh đó của gia đình tôi, có lúc chạy trong nội đô chưa kịp ra vì lý do gì đó là đã hết giờ lưu thông xe tải. Từ khi có xe, mỗi lần đi đâu chơi vợ tôi hăng hái lắm, lúc xe không đi được, vợ tôi nói: "không có xe đi đâu lỉnh kỉnh vất vả không buồn đi".

Vậy đấy, một phương tiện cá nhân thông thường mà người Mỹ đã đi hơn 100 năm về trước, đối với chúng tôi cả một gia sản, ước mơ và là anh bạn cộng sự đắc lực. Chúng tôi mong muốn sở hữu nó an toàn lâu dài và trong đầu tôi đang hướng tới chiếc xe Zace hay Mitsubishi Jolie đời 2004, xa hơn nữa là Ford Ranger vửa chở người, chở hàng vào thành phố vi vu.